Dorothy Day

Dorothy Day (1897-1980) was journalist, schrijver en activist en stond aan de start van de wereldwijde Catholic Workerbeweging. In haar jonge jaren in New York was ze verslaggever voor een socialistische krant en actief in de strijd voor het vrouwenkiesrecht. Ze raakte geleidelijk geïnteresseerd in het katholieke geloof en in 1932 komen haar sociale activisme en diepgewortelde geloof bij elkaar als ze Peter Maurin ontmoet. Hij is geïnspireerd door Sint Franciscus en het personalisme van filosoof Emmanuel Mounier en wil graag met Dorothy wil samenwerken.

Ze beginnen samen een krantje: ‘The Catholic Worker’. Daarin schreven zij over de progressieve sociale leer van de kerk, zodat de veelal katholieke arme arbeiders uit hun eigen traditie konden putten in hun strijd voor sociale rechtvaardigheid. In de krant wordt ook Peter Maurin’s ‘programma’ gepubliceerd: Ronde-tafeldiscussies voor het scherpen van het denken, huizen van gastvrijheid om de werken van barmhartigheid in de praktijk te brengen en boerderij-gemeenschappen waar arbeiders en intellectuelen van elkaar zouden kunnen leren. De Catholic Workers probeerden ‘een nieuwe samenleving in de schil van de oude op te bouwen, een samenleving waar het makkelijker is om goed te zijn’. Zo ontstonden er verschillende gemeenschappen en soepkeukens, veelal in de stad, sommigen op het platteland.

Inmiddels is de Catholic Worker een wereldwijde beweging met vele ‘huizen van gastvrijheid’. Er zijn ongeveer 200 autonome gemeenschappen, de meesten in de Verenigde Staten en een stuk of 12 in Europa. De beweging is tegenwoordig sterk oecumenisch en elke gemeenschap probeert op hun eigen wijze vorm te geven aan de pijlers van de beweging: praktische steun aan gemarginaliseerde mensen, eenvoudig leven, geweldloosheid en actief verzet tegen onrechtvaardige structuren.

Dorothy Stang

Dorothy Stang (1931-2005) was een Noord-Amerikaanse zuster die zich samen met haar mede zusters (Sisters of Notre Dame de Namur) sinds begin jaren ‘70 inzette voor bescherming van het Braziliaanse regenwoud en de rechten van de arme boeren die daar woonden. Ze leefde dicht bij de boerengemeenschappen en hielp hen in hun levensonderhoud te voorzien door gebruik te maken van duurzame landbouwtechnieken waarbij kleine percelen werden bewerkt zonder dat er ontbossing plaatsvond.

In de loop der jaren werd het werk steeds gevaarlijker voor de zusters in Brazilië en voor de boeren en hun families. Geleidelijk aan werden houthakkers, veehouders, grondspeculanten en de agro-industrie de dominante machten in de regio, die de armere boeren met behulp van criminele bendes verdreven en het regenwoud vernietigden. Dorothy zette zich in om de gemeenschappen hiertegen te beschermen.

Ze zei: ‘Ik wil niet vluchten, noch wil ik de strijd van deze boeren, die zonder enige bescherming in het bos leven, opgeven. Zij hebben het heilige recht om te streven naar een beter leven op land waar ze met waardigheid kunnen leven en werken, met respect voor het milieu.’

In de regio waar Dorothy woonde en werkte bestaat een derde van de sterfgevallen uit huurmoorden op mensenrechtenactivisten, milieuactivisten en lokale boeren. Het doel hiervan is om het verzet tegen de kaalslag van het regenwoud de mond te snoeren zodat het land gebruikt kan worden voor de vee-industrie. Degenen die de boerengemeenschappen ondersteunen door middel van onderwijs worden uitgeschakeld en de boeren geïntimideerd en gevangen gehouden in een cyclus van schulden. Dorothy Stang werd een belangrijk doelwit en werd in 2005 vermoord omdat ze programma’s had opzet die zelfvoorzienende gemeenschappen creëerden van mensen die zich inzetten voor hun eigen onafhankelijkheid en het behoud van het regenwoud.

Dorothy Stang was zich zeer bewust van de kritieke rol die de amazone, ‘de longen van de aarde’, speelt voor onze planeet. Ze droeg vaak een t-shirt met de Portugese slogan: ‘A Morte da floresta é o fim da nossa vida’: De dood van het bos is het einde van ons leven.

Ons Verhaal

De Dorothy gemeenschap is in 2020 neergestreken in de Amstelveense Bovenkerkerpolder. In de jaren daar voorafgaande was een initiatiefgroep van 5 jonge mensen al hard bezig met die droom te realiseren. Onze visie voor een gastvrije leefgemeenschap ontstond en we stonden te trappelen om die idealen in de praktijk te brengen. Een geschikte locatie vinden was echter nog niet zo gemakkelijk. We waren daarom enorm blij en dankbaar dat de Protestantse diaconie van Amsterdam een stuk land in Amstelveen wilde kopen en ons aanbood op één van deze erven onze gemeenschap te realiseren door van hen te huren. Hierdoor werden we ook buren van Boerderij de Meent, waar we heel blij mee zijn!

In 2020 begonnen we in een tweedehandse tijdelijke woonunit. Het erf stond toen nog vol met een vervallen huis en schuurtjes die op de planning stonden voor de sloop. In de eerste jaren van de gemeenschap hebben we de omgeving en onze buurtgenoten in Nes aan de Amstel, Uithoorn en Amstelveen leren kennen en coördineerden we een biologische buurtmoestuin op het erf van De Meent. Ook bouwden we in deze tijd een ‘kapel op wielen’, die in het weiland achter ons huis open toegankelijk is voor voorbijgangers op zoek naar stilte en waar we zelf terecht kunnen voor onze gezamenlijke gebedsmomenten.

In 2023 werd begonnen met de bouw van het nieuwe gemeenschapshuis. In juni 2024 werd het huis opgeleverd en begonnen we aan een aantal maanden klussen, samen met een boel behulpzame vrienden, familie en vrijwilligers. We vonden en kregen veel tweedehands en duurzaam materiaal (van een keuken tot parketvloer tot meubels) en vierden in oktober 2024 de opening van het nieuwe huis met een groot feest. Sindsdien hebben we 6 gastenkamers beschikbaar voor mensen die tussen wal en schip vallen en een logeerplek nodig hebben. Zij hoeven in de tijd dat ze bij ons verblijven even niet bezig te zijn met het overleven van dag-tot-dag, maar kunnen vanuit een stabiele thuisbasis werken aan een toekomstperspectief. Hiervoor werken we samen met een aantal organisaties die maatschappelijke en juridische hulpverlening bieden.

In de Dorothy gemeenschap is het nooit saai: er zijn altijd wel kinderen aan het spelen, iemand in de keuken voor een praatje of een klusje in de tuin. Onze gastbewoners brengen elk hun eigen talenten en levenservaring mee waardoor we dagelijks van elkaar blijven leren. Ben je geïnteresseerd om eens langs te komen? Neem gerust contact op!

Barmhartigheid en rechtvaardigheid

We zien een wereld waarin ongelijkheid, geweld en schade aan het milieu systematisch voorkomen. Wij willen als gemeenschap een tegengeluid laten horen door rechtvaardigheid, geweldloosheid en duurzaamheid uit te dragen.

Wij beseffen dat wij, als Nederlanders, onderdeel zijn van de bevoorrechte minderheid die aan de top staat van deze systemen. Wij moeten dus in eerste instantie de hand in eigen boezem steken. Daarom willen wij onrecht aan onze kant van het systeem aankaarten door geweldloos actie te voeren tegen structureel geweld zoals oorlog, milieuschade, wapenhandel en discriminatie. Daarom openen wij de deuren voor mensen die anders niet welkom zijn, en verzetten we ons tegen het opsluiten en uitzetten van onze medemensen die toevallig aan de verkeerde kant van de grens geboren zijn. Daarom willen wij bewust consumeren en meer zelf maken of hergebruiken, om zo de regie terug te nemen over onze spullen en niet volledig overgeleverd te zijn aan de grillen van de wegwerp-economie. En daarom proberen we te zorgen voor de schepping door duurzame keuzes te maken.

Door samen te leven, houden we het makkelijker vol, en kunnen we ook anderen inspireren.

Praktisch

• Wij ondersteunen elkaar in het meedoen aan politieke of direct actie. Als het nodig is organiseren we ook een actie als groep. In ons activisme zijn we altijd geweldloos.
• Wij letten bij de dingen die we consumeren op de omstandigheden waarin het geproduceerd is, en proberen hiermee zowel schade voor het milieu, als voor de mensen die onze spullen maken te beperken.
• We proberen een deel van ons voedsel zelf te verbouwen en ook eten te gebruiken dat anders weggegooid zou worden.
• We proberen spullen zelf te maken en te repareren.
• We ondersteunen elkaar in het maken van milieu- en energiezuinige keuzes.
• De ronde-tafel gesprekken, festivals of workshops die we organiseren gebruiken we om onze visie te delen en in dialoog aan te passen.
• We schrijven een nieuwsbrief waarin we onze waarden en visie uitdragen.

Een gastvrije gemeenschap

Om ons heen zien we muren die worden opgetrokken, mensen die worden buitengesloten, eenzaamheid en verdeeldheid. Hier willen wij niet in meegaan, integendeel: wij willen bruggen slaan, mensen welkom heten, eenzaamheid tegengaan en onverwachte ontmoetingen mogelijk maken.

Door met elkaar in gemeenschap te leven kunnen we elkaar stimuleren en ondersteunen, we kunnen met elkaar botsen maar daardoor ook van elkaar leren en tot bloei komen. Uiteindelijk willen wij een gemeenschap bouwen waar het makkelijker is om een goed mens te zijn.

Als gemeenschap willen we niet alleen elkaar ondersteunen maar ook openstaan voor anderen. Wij vinden dat het niet zou moeten uitmaken waar je geboren bent of hoeveel geld je hebt om een volwaardig leven te leiden. Daarom willen wij vooral gastvrijheid bieden aan mensen die buitengesloten worden.

Praktisch

• We wonen samen in een gemeenschap met een gedeelde keuken, woonkamer en badkamers.
• Naast de kernbewoners wonen er ook tijdelijke gasten bij ons in huis.
• We eten ‘s avonds samen met iedereen die bij ons woont. De maaltijd is ook open voor bezoekers.
• We organiseren rondetafelgesprekken en andere ontmoetingen met mensen van buiten de gemeenschap.

Een spiritualiteit van eenvoud

Spiritualiteit zit overal in. Het is het kloppend hart van de gemeenschap, verweven met alles wat we doen en zijn.

We vinden het belangrijk een plek te zijn waar ruimte is voor stilte en bezinning. In gebed kunnen we naar binnen en naar buiten kijken, luisteren naar wat Jezus ons zegt, en ons laten inspireren door mensen die ons voor zijn gegaan. Het is voor ons een plek waar we worden gevoed en focus (her)vinden op de wezenlijke dingen. Vanuit die rijkdom hopen we onze materiële rijkdom ook meer los te kunnen laten.

We willen een gemeenschap zijn waar de schoonheid in de eenvoud zichtbaar is. We willen genieten van genoeg en ons laten verwonderen door alles wat ons gegeven wordt in de natuur.

We geloven dat een simpele levensstijl bijdraagt aan rechtvaardigheid en solidariteit, een eerlijke verdeling in de wereld, en een rijke spiritualiteit.

Deze spiritualiteit van een-voud heeft ook alles te maken met verbondenheid. We zoeken naar verbondenheid met God, met onszelf, met elkaar en met de aarde. Daarin komen we uit op een gezamenlijke levensstijl waarin we al die verbindingen zoveel mogelijk tot bloei willen laten komen.

Ten slotte is spiritualiteit ook te vinden in wat we doen. We willen aandachtig en bewust onze (gezamenlijke) werkzaamheden en taken doen, om ook daar, in het alledaagse, betekenis te vinden.

Praktisch

• We hebben een gezamenlijk ritme van dagelijks gebed. Mensen buiten de gemeenschap zijn hierbij ook welkom, en onze gasten zijn vrij om wel of niet mee te doen.
• Buiten de gebedstijden om is de stilteruimte ook open voor iedereen.
• We proberen eenvoudig te leven en veel spullen te delen.
• We doen onze gezamenlijke werkzaamheden aandachtig en bewust.